|
 |
Geschiedenis van de verloskunde
Verloskundigen hebben altijd bestaan. De ervaren, oudere vrouwen stonden de jonge barenden bij. Kennis over bevallingen werd vaak van moeder op dochter overgedragen.
In de 17e eeuw zijn er opleidingseisen voor vroedvrouwen ontstaan. De naam “vroedvrouw” wordt tegenwoordig als geuzennaam beschouwd, het betekent “wijze vrouw”; iemand met levenservaring. Voor toelating tot de vroedvrouwenstand werden destijds de volgende eisen gesteld: een goede reputatie en gezondheid, lees- en schrijfvaardigheid, de gehuwde staat en een minimumleeftijd van 25 jaar. Alleen in Groningen stond een vroedvrouwenschool, andere steden schreven het volgen van theoretische lessen voor bij een daartoe aangestelde geneesheer of vroedmeester. Bij al gevestigde vroedvrouwen deden de leerlingen ervaring op, iets waar het vroedmeesters (die ook chirurgische en tandheelkundige ingrepen deden) nogal eens aan ontbrak.
De positie van vroedvrouwen
In 1818 kwam onder koning Willem I nationale wetgeving over de uitoefening van de geneeskunst tot stand. Er waren in de verloskunde drie beroepsgroepen: de doktoren, de vroedmeesters en de vroedvrouwen. De eerste twee waren bevoegd te helpen bij natuurlijke en “tegennatuurlijke” bevallingen, zonnodig met gebruik van instrumenten. Voor de vroedvrouwen beperkte het zich tot die verlossingen “welke door de natuur bewerkt of door de hand ten uitvoer kunnen gebragt worden; zullende de vroedvrouwen mitsdien daartoe nimmer eenige instrumenten mogen gebruiken”. Met de nieuwe wetgeving kwamen ook hogere exameneisen en er werden meer vroedvrouwenscholen opgericht.
Overeenkomsten en verschillen
Tegenwoordig is het nog steeds zo dat wij als verloskundigen voornamelijk met hand en verstand werken. Het gebruik van instrumenten, bedoeld om een bevalling te bespoedigen, is voorbehouden aan de gynaecologen. Maar er staan ons natuurlijk wel veel meer hulpmiddelen ter beschikking dan 100 of 200 jaar geleden. In die tijd was het niet gebruikelijk dat een vrouw gecontroleerd werd tijdens de zwangerschap, terwijl nu de controles al beginnen vanaf 6 á 8 weken zwangerschapsduur. Echo’s, bloedonderzoek, bloeddruk meten, hartje luisteren: het is niet meer weg te denken in de zwangerschap.
De verloskundige zorg van nu
Om de zorg voor de zwangere en het kind zo optimaal mogelijk te laten verlopen, is het soms verstandig om al vóór een zwangerschap contact te leggen met een verloskundige. De aanstaande ouders krijgen dan al advies en informatie om eventuele gezondheidsrisico’s te beperken. Denk bijvoorbeeld aan risico’s van medicijngebruik of chronische ziektes.
Vanaf de vroege zwangerschap is de verloskundige betrokken bij de zorg voor moeder en kind. Via de verloskundige wordt het hele traject in gang gezet: de eerste termijnecho, bloedonderzoek, informatie over prenatale onderzoeken en de eerste controle bij de verloskundige. Ook krijgen de aanstaande ouders informatie over voeding, leefstijl, zwangerschapscursussen en kraamzorg.
Wij beschouwen een zwangerschap en een bevalling als natuurlijke processen, die het best verlopen als er zo min mogelijk ingrepen plaatsvinden. Wij zullen zoveel mogelijk het natuurlijke beloop ondersteunen en stimuleren. Indien er zich een medische reden voordoet, verwijst de verloskundige de zwangere naar de gynaecoloog.
Keuzevrijheid
Onze rol als verloskundige bestaat voor een groot deel uit informeren van de aanstaande ouders over de afwegingen die zij moeten maken in de zwangerschap. Hierdoor kunnen de ouders een overwogen keuze maken; wel of geen extra test naar het risico op Downsyndroom, een gezonde levensstijl, thuis bevallen of poliklinisch, borstvoeding geven etcetera. Er komt heel wat kijken bij de zwangerschap van nu.
De verwachting
Wat door de eeuwen heen hetzelfde blijft, is de grote verwachting van het kind. Het uitkijken naar het moment van zijn of haar komst en hoe het leven daarna zal zijn. Vol verbazing ziet de vrouw haar buik groeien en dan breekt de dag van de geboorte aan. De verwondering van de geboorte. Een mensenkind, ontstaan en gegroeid uit zijn ouders.
< Terug naar overige columns
|
|
